Halverwege deze bestuursperiode blijven onze ambities helder: we willen ons ambitieuze bestuursakkoord 2022 – 2026 realiseren en vasthouden aan het hoge niveau van onze diensten en voorzieningen voor onze inwoners, ondernemers en bezoekers. Dankzij een solide financieel beleid in de afgelopen jaren is Maashorst een financieel gezonde gemeente. Er is dus geen reden om onze ambities bij te stellen. Het tweede deel van deze bestuursperiode hebben we echter wel te maken met een andere financiële werkelijkheid. De realisatie van het Uitvoeringsprogramma vraagt dan ook meer dan ooit om duidelijke financiële kaders.
Financiële kaders
De financiële kaders om te komen tot een sluitende begroting voor 2025 zijn al voorgesteld bij de behandeling van de Kadernota '25. Na een goed inhoudelijk gesprek zijn die kaders en de maatregelen om te komen tot dekking ook vastgesteld door de gemeenteraad. In deze Programmabegroting zijn die gemaakte afspraken voor de financiële kaders dus leidend. Zo is het principe ‘nieuw voor oud’ een harde afspraak voor zowel de raad, het college als de ambtelijke organisatie. We investeren alleen in nieuwe projecten/initiatieven als deze in de plaats kunnen komen van bestaande. In deze begroting is het aantal nieuwe initiatieven dus ook beperkt. Ook stellen we voor om eenmalig onze algemene reserves aan te spreken, om de ravijnjaren van 2026 en 2027 te overbruggen. Daarnaast gaan we de OZB eenmalig met 10% verhogen (bovenop de indexering). Met deze maatregelen slagen we erin om voor 2025 een sluitende Programmabegroting voor te leggen. We leggen onszelf als college en als ambtelijke organisatie daarnaast de opdracht op om nu al actief te gaan zoeken naar andere dekkingsmaatregelen of mogelijke bezuinigingsmaatregelen, zodat na de ravijnjaren de begroting weer sluitend gemaakt kan worden zonder opnieuw aanspraak te maken op de algemene reserves. Het maken van keuzes die mogelijk pijn doen is daarbij niet uit te sluiten.
Blik op de toekomst
Naast de financiële kaders die tijdens de bespreking van de Kadernota '25 zijn vastgesteld, hebben we de gemeenteraad ook een richting aangereikt van ons wensbeeld voor de (verre) toekomst van onze gemeente. Zo willen we dat Maashorst een groene en gezonde gemeente blijft waar we zuinig omgaan met de beschikbare ruimte, energie en middelen. Ook willen we sturen op positieve gezondheid. We willen als gemeente de zelfredzaamheid van onze inwoners versterken, evenals de onderlinge verbinding (we noemen die begrippen samen ook wel: 'samenredzaamheid'). Dat doen we op zo’n manier dat inwoners zoveel mogelijk regie hebben op hun eigen leven en eigen verantwoordelijkheid kunnen nemen. Daarnaast willen we dat alle nieuwe ontwikkelingen die we oppakken ook daadwerkelijk waarde toevoegen aan Maashorst. Ze moeten onze gemeente mooier, schoner en sterker maken. We denken hierbij onder andere aan het bevorderen van kringlooplandbouw, verduurzaming van de voedselproductie en onderzoeken hoe natuurbeheer en -herstel verdienmodellen van de toekomst kunnen worden. Dit zijn bewegingen die kunnen bijdragen aan een vitaal en veerkrachtig landelijk gebied. Bewegingen ook die nodig zijn in reactie op klimaatverandering en het energievraagstuk. Innovaties kunnen eraan bijdragen om dergelijke vraagstukken op te lossen. Relevante innovatieve initiatieven van onze inwoners en ondernemers willen we dan ook stimuleren en ondersteunen. Op die manier zorgen we er samen voor dat we Maashorst mooier maken en goed achterlaten voor de generaties na ons.
Concrete voorstellen
In deze Programmabegroting voor volgend jaar zijn de voorstellen en plannen om aan deze beweging richting de toekomst bij te dragen nog beperkt. Het komende jaar van onze bestuursperiode maken we deze gewenste beweging meer concreet. We nemen bij die verdere uitwerking ook de wensen mee die de gemeenteraad tijdens de Algemene Beschouwingen heeft meegegeven: de wens voor voldoende betaalbare (sociale) huur- en koopwoningen, de leefbaarheid van onze kernen en het belang van voldoende plekken voor onze inwoners waar ze elkaar voor bijvoorbeeld sport en spel kunnen ontmoeten. Bij deze uitwerking van plannen die bij moeten dragen aan de gewenste richting hanteren wij als college het strakke kader: we zoeken naar ruimte binnen de gereserveerde middelen of anders moeten we ‘oude’ ambities en plannen heroverwegen.
Investering in de organisatie
In de Kadernota ’25 hebben wij ook de noodzaak toegelicht voor een investering in de verdere ontwikkeling van de ambtelijke organisatie. De gemeenteraad onderschreef de noodzaak om ervoor te zorgen dat onze organisatie nu en in de toekomst de taken en plannen uit kan voeren die passen bij een gemeente met 60.000 inwoners. Met de bij de Kadernota '25 toegezegde middelen voor de organisatie kunnen we enkele functies structureel bezetten die nu nog met inhuur van capaciteit worden ingevuld. Daarnaast investeren we in capaciteit die past bij onze wens om meer innovatief en datagedreven te werken. Verder investeren we onder andere in een (tijdelijk) programma dat bijdraagt aan de verdere professionalisering van onze organisatie. Dat programma bestaat uit onderdelen als een leiderschapstraject voor het management, verdere ontwikkeling van een professionele werkcultuur en versterking van het strategisch vermogen van de organisatie, passend bij deze schaalgrootte van de nieuwe gemeente.
Kortom, met deze Programmabegroting voor 2025 kijken we vooruit naar de plannen en projecten voor komende jaren en zetten we weer een mooie stap op weg naar de gemeente die we willen zijn.