Programma 10 Bedrijfsvoering en inkomsten
Inleiding
Terug naar navigatie - Programma 10 Bedrijfsvoering en inkomsten - InleidingEen stevig fundament voor nu en de toekomst
De gemeente Maashorst is ambitieus en heeft een duidelijke missie en visie. De organisatie staat midden in de maatschappij, is ondernemend en toont lef. Dit kan alleen vanuit een goede en solide basis. Alleen als de basis op orde is, ontstaat immers ruimte voor vernieuwing en ontwikkeling. Dat betekent dat ook de bedrijfsvoering in Maashorst op orde moet zijn.
In de eerste jaren na de herindeling is een goede basis gelegd voor de nieuwe gemeente Maashorst. In 2024 bouwen we verder op het fundament. Met een goed georganiseerde en moderne bedrijfsvoering zorgen wij voor een goede bereikbaarheid en beschikbaarheid van onze dienstverlening. En zetten we stappen om de bedrijfsvoering verder te innoveren.
Bij een stevig fundament hoort ook een gezonde financiële basis. Onze financiën zijn structureel op orde, eventuele tegenvallers kunnen we opvangen. Een goede verhouding tussen de inkomsten en uitgaven van een gemeente is belangrijk om doelstellingen van het bestuursakkoord op korte en lange termijn te realiseren.
10.1 Overhead
Terug naar navigatie - - 10.1 OverheadInleiding
Terug naar navigatie - 10.1 Overhead - InleidingMet overhead bedoelen we alle activiteiten/functies die nodig zijn om de dienstverlening aan inwoners en ondernemers mogelijk te maken.
De activiteiten uit programma 10 zijn nodig om de activiteiten van de programma's 1 tot en met 9 te kunnen uitvoeren. Daarom werken wij ook voortdurend aan het verbeteren van de interne organisatie.
Ontwikkelingen
Terug naar navigatie - 10.1 Overhead - OntwikkelingenWerken aan een toekomstbestendige organisatie
We willen onze jonge organisatie stevig neerzetten, voor nu en voor de toekomst. Daar zijn we mee bezig en daarin kijken we voortdurend naar ontwikkelingen in de samenleving. Belangrijke ontwikkelingen zijn de veranderingen in de arbeidsmarkt, digitalisering en de druk op onze financiën.
Een aantrekkelijke organisatie om in te werken
De arbeidsmarkt staat onder druk. Er is minder instroom van nieuwe arbeidskrachten terwijl de uitstroom van (oudere) medewerkers groot blijft. De jongste instromers (generatie Z) hebben een andere kijk op werk en dit vraagt iets anders van onze manier van werven en werken.
Een financieel gezonde gemeente
Voor de jaren 2024 en 2025 zijn de financiën van de gemeente Maashorst op orde.
Een goede balans tussen inkomsten en uitgaven is belangrijk. Eventuele tegenvallers moeten opgevangen kunnen worden. De financiële positie van de gemeente Maashorst is solide, de weerstandscapaciteit goed en de weerstandsratio hoog (zie ook de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing).
Voor de jaren 2026 en 2027 zijn de financiën nog niet op orde. We wachten op compensatiemaatregelen vanuit het Rijk voor de taken die over zijn gegaan naar de gemeente. Wij streven naar een structureel sluitende begroting.
Een veilige en moderne informatievoorziening
Informatietechnologie ontwikkelt zich continue. Applicaties worden steeds vaker als een dienst aangeboden. Automatisering en robotisering worden ingezet in het optimaliseren van bedrijfsvoering en dienstverlening. Ontwikkelingen als Artifical Intelligence (AI) beginnen een plek te krijgen binnen organisaties.
De Wet Open Overheid (WOO) vraagt overheden transparanter te zijn in de informatieverstrekking naar de samenleving.
Informatie- en IT- beveiliging wordt steeds belangrijker. Deze wereld ontwikkelt zich snel en bedreigingen als hacking, online profilering, spionage nemen steeds verder toe. Wij blijven ons als organisatie ontwikkelen om nieuwe risico’s te beheersen.
Wat willen we bereiken?
Terug naar navigatie - 10.1 Overhead - Wat willen we bereiken?Een stevig fundament voor gemeente Maashorst als organisatie
Terug naar navigatie - 10.1 Overhead - Wat willen we bereiken? - Een stevig fundament voor gemeente Maashorst als organisatieHuisvesting die voldoet aan de eisen en wensen van een moderne organisatie.
Een veilige, moderne en klantvriendelijke informatievoorziening
Terug naar navigatie - 10.1 Overhead - Wat willen we bereiken? - Een veilige, moderne en klantvriendelijke informatievoorzieningEen veilige, moderne en klantvriendelijke informatievoorziening, waarbinnen onze informatie- en privacybeveiliging op orde zijn en continuïteit is geborgd.
Ontwikkeling van een nieuwe, gezamenlijke organisatiecultuur
Terug naar navigatie - 10.1 Overhead - Wat willen we bereiken? - Ontwikkeling van een nieuwe, gezamenlijke organisatiecultuurOnze vijf kernwaarden vormen de basis van onze organisatie en daarmee ook van onze organisatiecultuur. Deze kernwaarden zijn Ondernemend & lef, Eigenaarschap, Omgevingsbewust, Samen en Open. In onze manier van werken willen we deze kernwaarden naar voren laten komen.
We zijn een aantrekkelijke werkgever waar mensen graag werken en de ruimte krijgen om hun talenten te ontwikkelen
Terug naar navigatie - 10.1 Overhead - Wat willen we bereiken? - We zijn een aantrekkelijke werkgever waar mensen graag werken en de ruimte krijgen om hun talenten te ontwikkelenVanaf het vinden van mensen die bij ons willen komen werken tot aan het vertrek uit onze organisatie: dat is de reis van de medewerker. Deze reis is de basis van onze visie op medewerkers en het werken bij Maashorst. De reis van de medewerker bestaat uit verschillende fases:
• het vinden van nieuwe collega’s die we een goede start willen geven in onze organisatie
• je draai vinden en je talenten ontwikkelen
• fluitend naar je werk én blij weer naar huis
• tevreden naar je volgende bestemming.
Onze medewerkers zijn net zo verschillend als de inwoners van onze gemeente. We willen een organisatie zijn waarin mensen zichzelf kunnen zijn, mogen leren en worden gewaardeerd. Zij voeren open gesprekken met hun leidinggevenden over hun plannen en hun twijfels. En zij mogen en willen verantwoordelijkheid nemen voor hun werk.
10.2 Treasury
Terug naar navigatie - - 10.2 TreasuryInleiding
Terug naar navigatie - 10.2 Treasury - InleidingTreasury is het sturen en beheersen van, het verantwoording afleggen over en het toezicht houden op de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s.
De gemeente Maashorst wil financieel gezond zijn; eventuele tegenvallers kunnen we opvangen. Zorgvuldig met gemeenschapsgeld omgaan, staat hierbij voorop. We zijn ambitieus en we zetten onze financiën maximaal in om onze ambities te realiseren. Wanneer er meer capaciteit nodig is, zijn we bereid daarin te investeren.
De inkomsten en uitgaven zijn in evenwicht. Uitgangspunt is dat de gemeentelijke producten en de afvalstoffenheffing kostendekkkend zijn.
Ontwikkelingen
Terug naar navigatie - 10.2 Treasury - OntwikkelingenFinancieel beleid
Een gezond financieel beleid van de gemeente is gebaseerd op 3 pijlers, te weten: structurele dekking, goed uitgewerkt risicomanagement en een weerstandscapaciteit passend bij de gemeente.
Beoordeling financiële positie
Gemeenten zijn verplicht om een aantal financiële kengetallen te presenteren. Het doel hiervan is om op termijn gemeenten onderling te vergelijken.
Wij hebben een norm gegeven aan deze kengetallen. Hierbij sluiten we aan bij de signaleringswaarden, zoals die in de stresstest voor 100.000+ gemeenten zijn opgenomen. In de tabel hieronder is te zien welke waarden bij welke categorie (A, B of C) behoren. Categorie A is het minst risicovol en categorie C het meest risicovol. Om ons huidige financiële beleid voort te zetten, ambiëren we categorie A en accepteren we categorie B.
We leggen verantwoording af over deze financiële kengetallen in zowel de Programmabegroting als de Programmarekening.
Bij de integrale afweging van middelen bij de Programmabegroting 2024, worden de gevolgen voor de financiële kengetallen zoveel als mogelijk vooraf in beeld gebracht. Dit willen we combineren met een update van ons financieel beleid. Op die manier zijn alle pijlers van ons financieel beleid (dekking, weerstandsvermogen en risicobeheersing, financiering) betrokken bij de integrale afweging. Maar nog belangrijker is, dat we op deze manier in staat zijn om daar op te sturen.
| Kengetal | Categorie A | Categorie B | Categorie C |
| Netto schuldquote | < 90% | 90-130% | > 130% |
| Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen |
< 90% | 90-130% | > 130% |
| Solvabiliteitsratio | >50% | 20-50% | < 20% |
| Structurele exploitatieruimte | Begroting >0% | Begroting 0% | Begroting < 20% |
| Grondexploitatie | < 20% | 20-35% | > 35% |
| Belastingcapaciteit | < 95% | 95-105% | > 105% |
In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing zijn de financiële kengetallen opgenomen. Een aantal van deze kengetallen gaat verslechteren als gevolg van het naar verwachting moeten afsluiten van een langlopende lening van € 20.000.000 in 2024. Dit is ook geprognotiseerd in de Programmabegroting 2023. De jaren daarna verbeteren die kengetallen vervolgens weer door reguliere aflossingen op deze lening.
Wat willen we bereiken?
Terug naar navigatie - 10.2 Treasury - Wat willen we bereiken?Een financieel gezonde gemeente
Terug naar navigatie - 10.2 Treasury - Wat willen we bereiken? - Een financieel gezonde gemeenteDe gemeente Maashorst is ambitieus en we zetten onze financiën maximaal in om die ambities te realiseren. We doen wat nodig is. Als we constateren dat daar meer capaciteit voor nodig is, zijn we bereid daarin te investeren. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is dat onze financiën structureel op orde blijven.
10.3 Belastinginkomsten
Terug naar navigatie - - 10.3 BelastinginkomstenInleiding
Terug naar navigatie - 10.3 Belastinginkomsten - InleidingNaast de algemene uitkering vanuit het Rijk haalt de gemeente Maashorst een deel van de inkomsten uit de gemeentelijke belastingen en heffingen. Met name de onroerend zaakbelasting (OZB) is belangrijk. Deze inkomsten uit belastingen en heffingen zijn onderdeel van het gemeentelijk beleid en daarin kunnen keuzes gemaakt worden.
Er zijn 2 soorten gemeentelijke belasting :
• Belastingen: bijvoorbeeld onroerende zaakbelasting (OZB), toeristenbelasting en parkeerbelasting. De opbrengst daarvan gaat naar de gemeente. De gemeente bepaalt zelf waarvoor ze de opbrengst gebruikt;
• Heffingen: dit zijn rechten, tarieven en leges. Bijvoorbeeld rioolheffing of de kosten voor een paspoort. De gemeente kan hier alleen de totale kosten vergoed krijgen die ze gemaakt heeft. De totale opbrengst van deze heffingen mag niet meer zijn dan de totale kosten die de gemeente daarvoor moet maken.
Ontwikkelingen
Terug naar navigatie - 10.3 Belastinginkomsten - OntwikkelingenOp het gebied van belastingen zijn er geen veranderingen. De belastingsamenwerking Oost-Brabant onderzoekt de mogelijkheden van uitbreiding (schaalvergroting) met gemeenten en/of waterschappen. De belangrijkste redenen zijn kostenbesparing en behoud van kwaliteit met betrekking tot de belastingheffing.
Met betrekking tot leges (bedragen die in rekening worden gebracht door de gemeente voor geleverde diensten zoals een rijbewijs) worden de processen doorgelicht en wordt gekeken of deze kostendekkend zijn.
Wat willen we bereiken?
Terug naar navigatie - 10.3 Belastinginkomsten - Wat willen we bereiken?De heffingen zijn kostendekkend
Terug naar navigatie - 10.3 Belastinginkomsten - Wat willen we bereiken? - De heffingen zijn kostendekkendWe streven naar 100% kostendekkendheid zoals wettelijk is toegestaan en zoals opgenomen is in ons bestuursakkoord.
10.4 Gemeentefonds
Terug naar navigatie - - 10.4 GemeentefondsInleiding
Terug naar navigatie - 10.4 Gemeentefonds - InleidingGemeenten ontvangen een belangrijke financiële afdracht van de Rijksoverheid uit het gemeentefonds (de algemene uitkering). Hiermee kunnen we een deel van onze uitgaven financieren. Gemeenten mogen zelf bepalen waar ze dit geld aan besteden. Het college van B&W en uiteindelijk de gemeenteraad zijn verantwoordelijk voor de keuzes en verantwoording.
Hoeveel geld gemeenten uit het gemeentefonds krijgen, hangt af van hun kenmerken en belastingcapaciteit. De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel belasting een gemeente jaarlijks kan innen.
De Rijksoverheid kijkt bij de verdeling van het gemeentefonds onder meer naar:
• aantal inwoners;
• aantal jongeren;
• aantal uitkeringsgerechtigden;
• oppervlakte van de gemeente;
• grootte van de watergebieden.
Deze kenmerken heten maatstaven. Er zijn meer dan 60 maatstaven. Elke maatstaf heeft een bedrag voor elke 'eenheid’. De gemeente krijgt dus geld voor iedere inwoner, iedere jongere, enzovoorts.
Ontwikkelingen
Terug naar navigatie - 10.4 Gemeentefonds - OntwikkelingenJaarlijks verschijnen er drie circulaires vanuit het Rijk. De meicirculaire geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de Rijksoverheid, de septembercirculaire is de vertaling van de Miljoenennota (de rijksbegroting) en de decembercirculaire rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af.
In 2023 is ook een maartbrief verschenen. Geen officiële circulaire, maar wel een richtinggevend document om op te nemen in de Kadernota 2024. Volgens de wettelijke voorschriften moet de Programmabegroting van een gemeente minimaal gebaseerd zijn op de uitgangspunten zoals opgenomen in de meicirculaire. Daar voldoet de gemeente Maashorst aan.
Tot vorig jaar gold voor de groei van het gemeentefonds dat bij een stijging van de rijksuitgaven het gemeentefonds evenredig meegroeide. Bij een daling was dezelfde systematiek van kracht. Daalden de rijksuitgaven als gevolg van bezuinigingen, dan daalde het gemeentefonds evenredig mee. Dit noemen we de trap-op-trap-af-systematiek. Nadeel hiervan was dat het beeld van de rijksuitgaven tussen mei en september vaak fluctueerde - en daarmee ook de uitkering uit het gemeentefonds. Vooruitlopend op een nieuwe systematiek is vorig jaar besloten om de jaarlijkse groei van het gemeentefonds te splitsen in een ‘volumedeel’ en een ‘LPO-deel’ (loon- en prijsontwikkelingen).
Het volumedeel staat voor de komende jaren vast. Het LPO-deel groeit evenredig mee met de omvang van de inflatie. Valt de inflatie hoger uit, dan stijgt ook het LPO-deel. Valt de inflatie lager uit, dan daalt ook dit deel van de uitkering evenredig mee. De index die hiervoor gebruikt wordt, is het gewogen gemiddelde van drie indices: de loonvoet sector overheid (60%), de index materiële overheidsconsumptie (20%) en de index overheidsinvesteringen (20%). Dit betekent dat de groei van het gemeentefonds voor de jaren tot en met 2025 alleen nog wijzigt als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen. Dit biedt gemeenten voor de komende jaren zekerheid over hun inkomsten en beschikbare vrije ruimte, ook wanneer de uitgaven van het Rijk achterblijven bij de ramingen.
Compensatie Jeugdzorg 2024 -2027
| 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | |
| prognose Maashorst in algemene uitkering | 4.136.000 | 2.488.000 | ||
| Stelpost overige jaren 100% | 1.063.000 | 652.000 |
Het Rijk, IPO en VNG hebben een afspraak gemaakt over de op te nemen extra middelen jeugdzorg in de meerjarenraming van begroting 2024. In aanvulling op de bedragen in de meicirculaire 2023 (voor de jaren tot en met 2025) mogen de extra middelen jeugdzorg ook voor de jaren 2026-2027 opgenomen worden in de meerjarenraming van begroting 2024. Dit is conform de uitspraak van de Commissie van Wijzen.
Daarnaast mag rekening gehouden worden met een verlaging van de uitgaven voor jeugdzorg waarvan het Rijk heeft aangegeven de verantwoordelijkheid te nemen. Officieel zijn de middelen nog niet beschikbaar gesteld, en nog afhankelijk van besluitvorming door het Rijk. Hieraan is dus wel een risico verbonden.
De gezamenlijke toezichthouders van alle provincies staan toe dat gemeenten een stelpost opnemen van 100% van hun aandeel in de genoemde extra inkomsten voor 2026 (macro € 284 miljoen) en 2027 (macro € 211 miljoen). Ook zijn zij akkoord met opname van een stelpost voor verlaging van de uitgaven voor jeugdzorg voor de jaren 2025-2027. Dit is voor de genoemde aanvullende maatregelen/besparingen van € 500 miljoen in 2025, oplopend naar € 511 miljoen in 2027, waarvan het Rijk heeft aangegeven hiervoor de verantwoordelijkheid te nemen.
De consequenties voor de gemeente Maashorst hebben we opgenomen in de berekening van de algemene uitkering. Dit is afgestemd met onze toezichthouder, de provincie Noord-Brabant.
| 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | |
| Totaal algemene uitkering (Programmabegroting 2024) | 123.679.930 | 124.409.812 | 113.819.503 | 111.980.145 |
Wat mag het kosten?
Terug naar navigatie - Programma 10 Bedrijfsvoering en inkomsten - Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000Exploitatie |
Realisatie 2022 |
Begroting 2023 |
Begroting 2024 |
Begroting 2025 |
Begroting 2026 |
Begroting 2027 |
|
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Lasten |
|||||||
10.1 Overhead |
21.442 |
25.435 |
25.386 |
24.660 |
24.427 |
24.450 |
|
10.2 Treasury |
2.210 |
199 |
1.748 |
5.888 |
-2.700 |
-4.077 |
|
10.3 Belastinginkomsten |
1.007 |
951 |
924 |
925 |
925 |
925 |
|
10.4 Gemeentefonds |
194 |
146 |
152 |
152 |
152 |
152 |
|
Totaal Lasten |
24.853 |
26.730 |
28.210 |
31.624 |
22.804 |
21.449 |
|
Baten |
|||||||
10.1 Overhead |
294 |
710 |
237 |
237 |
237 |
237 |
|
10.2 Treasury |
2.364 |
2.878 |
2.601 |
2.618 |
2.928 |
3.092 |
|
10.3 Belastinginkomsten |
16.301 |
16.917 |
17.597 |
17.661 |
17.661 |
17.661 |
|
10.4 Gemeentefonds |
116.642 |
117.458 |
123.680 |
124.410 |
113.820 |
111.980 |
|
Totaal Baten |
135.601 |
137.963 |
144.115 |
144.926 |
134.646 |
132.970 |
|
Geraamd resultaat exclusief mutaties reserves |
-110.748 |
-111.233 |
-115.905 |
-113.303 |
-111.842 |
-111.521 |
|
Stortingen in reserves |
26.184 |
1.458 |
1.092 |
1.033 |
0 |
0 |
|
Onttrekkingen uit de reserves |
11.214 |
5.108 |
1.073 |
518 |
299 |
163 |
|
Totaal mutaties reserves |
14.970 |
-3.650 |
19 |
515 |
-299 |
-163 |
|
Geraamd resultaat inclusief mutaties reserves |
-95.778 |
-114.883 |
-115.886 |
-112.788 |
-112.141 |
-111.683 |
|