Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

We gebruiken nieuwe methodes waarmee we de te verwachte archeologische waarden beter kunnen voorspellen dan de huidige, verouderde kaarten. Door deze actualisatie zorgen we dat we bij ontwikkelingen gerichter archeologisch onderzoek kunnen laten uitvoeren. Zo maken we het voor inwoners en ontwikkelaars duidelijker èn makkelijker om nieuwe ontwikkelingen voor elkaar te krijgen. 

We zorgen er ook voor dat de archeologische verwachtingskaarten in het omgevingsplan verwerkt kunnen worden.   

De kern Volkel wil, aldus de Dorpsraad Volkel, graag aan de slag met de leefbaarheid van de kern Volkel. Hiervoor bestaat al lange tijd de wens om een visie voor de kern Volkel te maken die ingaat op leefbaarheid, woningbouw, sociale cohesie, voorzieningenniveau enzovoort. Deze wens is ook onderdeel van het Kernen-CV Volkel. 

Om tot uitvoering van het 'Ontwikkelperspectief Volkel' te komen was budget vereist. Dit was er begin 2025 niet. Ambtelijk is daarom, in de eerste helft van 2025, onderzocht hoe het benodigde budget tot stand kon komen binnen het ‘nieuw-voor-oud’-principe. Hieruit is een financieel voorstel voortgekomen dat aan de raad is aangeboden ter besluitvorming in de raadsvergadering van 25 september 2025. In het resterende deel van 2025 (oktober/november/december) is gestart met de uitvoerende werkzaamheden voor het ‘Ontwikkelperspectief Volkel'.  
Begin 2026 zijn de eerste onderzoeken en gesprekken met de omgeving gestart. Ook is er een kopgroep samengesteld en worden de eerste scenario's opgesteld en besproken met deze kopgroep en de inwoners.

We zorgen voor een goede voorlichting door de frontoffice en begeleiding door omgevingsadviseurs om de initiatiefnemer wegwijs te maken in de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor verbouw.

• We gaan de vastgestelde omgevingsvisie uitwerken naar beleidsprogramma's.
• Vanuit het tijdelijk omgevingsplan bouwen we verder aan een casco-omgevingsplan Eind 2025 was het structuur van het casco gereed. Het casco zal tot 2032 gevuld worden met verschillende regelsets
• We gaan het nieuwe proces ruimtelijke initiatieven implementeren, evalueren en stroomlijnen. Het verloopt straks volledig digitaal.
• We voeren toezicht en handhaving uit zoals is voorgeschreven door de in werking getreden Wet Kwaliteitsborging.
• Het anders werken heeft vorm gekregen in onder meer de Intake- en Omgevingstafel. Die gaan we verder doorontwikkelen.

We gaan actief aan de slag om biobased en circulair bouwen te stimuleren. In 2025 bepalen we ons ambitieniveau. Inmiddels hebben we dit in het voorjaar van 2025 vertaald naar een duurzaamheidsakkoord (samenwerkingsovereenkomst), dat we met de corporaties hebben gesloten.

We sturen actief op innovatieve woningbouwinitiatieven op het gebied van levensloopbestendigheid en klimaat neutraal bouwen. We benutten kansen om circulariteit te vergroten en onze ecologische footprint te verkleinen. We zijn daarbij afhankelijk van initiatieven die we van buiten ontvangen. 

We willen op gepaste wijze voor ons erfgoed zorgen. Dat doen we onder andere door inventarisatie van de cultuurhistorische waarden in de gemeente, die we verwerken in digitale kaarten. Als aanvulling op de inventarisatie en als start van het waarderen van cultuurhistorische elementen doorlopen we een participatietraject.  

We vertalen de waardering naar beleid en gaan aan de slag met de borging in het omgevingsplan. Hier starten we in Q1 mee, en dit loopt het hele jaar door.  

Daarnaast stellen we eisen op voor het aanwijzen van beeldbepalende panden in de gemeente, in verband met de mogelijkheden voor splitsing in het buitengebied. 

Een ander onderdeel van het beschermen van de cultuurhistorische waarden in de gemeente is het behouden van kerkgebouwen. Zo behouden we niet alleen een mooi aanbod van kunst en cultuur, maar faciliteren we ook herbestemming van kerken.  

Maart 2025 zijn de uitvoeringsregels huisvesting internationale werknemers vastgesteld.

Op basis van het 'Beleidsprogramma wonen en zorg' (ook wel woonzorgvisie genoemd) toetsen we woningbouwinitiatieven. Daarbij zijn we afhankelijk van woningbouwinitiatieven die we (hebben) ontvangen.  Ook met onze actieve grondpolitiek sturen we op nieuwe ontwikkelingen en (bewoners)initiatieven voor kleinschalige woningbouw.

In lijn met het 'Beleidsprogramma wonen en zorg' stimuleren we actief ontwikkelende partijen om vraaggericht te ontwikkelen en te bouwen. 

In 2025 hebben we de mogelijkheden verkend en vertaald in het beleid Beter benutten bestaande voorraad. 

We vragen onze samenleving om input (participatie), dit kost tijd. Naar verwachting wordt het nieuwe woonbeleid in het eerste kwartaal van 2026 vastgesteld.

Het participatietraject is uitgevoerd en afgerond. De raad is tijdens de raadsinformatieavond voor wonen eind november 2025 geïnformeerd over het participatietraject, de mogelijkheden voor woningsplitsing (en andere vormen van het beter benutten van de bestaande woningen) en planning.
We lopen op schema. Naar verwachting wordt het nieuwe woonbeleid in het eerste kwartaal van 2026 vastgesteld.

We volgen de ontwikkelingen op de woningmarkt om te bepalen of de huidige 'Verordening starterslening' nog steeds voldoet.

Bij de vorming van nieuwe plannen houden we rekening met mogelijkheden voor specifieke doelgroepen. We sturen er actief op door initiatiefnemers daarop te attenderen. In 2025 hebben we in regionaal verband een woonzorganalyse uitgevoerd en werken we toe naar een regionale woonzorgprogrammering. Hierdoor hebben we meer inzicht in de opgave.

We gaan de twee bestaande woonwagenlocaties uitbreiden met in totaal drie standplaatsen. De Berkendonk gaan we herinrichten. Zo gaan we nieuwe bergingen plaatsen, waar nodig beplanting toevoegen en de begrenzing van standplaatsen herzien.
Voor ’t Oliemeulen in Schaijk starten we de ruimtelijke procedure op om een standplaats te kunnen toevoegen. Om te voldoen aan de behoefte gaat de zoektocht naar een nieuwe locatie voor extra standplaatsen door.

De overeenkomst met woningcorporaties wordt in 2026 getekend. De herinrichting van Berkendonk start begin 2026. De  ruimtelijke procedure voor de extra standplaats op 't Oliemeulen wordt in 2026 opgestart. Een potentiële locatie is ambtelijk gevonden, maar moet nog verder worden beoordeeld. 

We benutten kansen in bestaand stedelijk gebied en in bestaand vastgoed. Denk hierbij aan de gebiedsontwikkeling Kastanjeweg-Oost, herontwikkeling van de Pius X-kerk, herbestemming van het voormalige gemeentehuis in Zeeland en de gemeentewerf in Schaijk.

We hebben al een versnellingsagenda opgesteld. Die is grotendeels uitgevoerd en waar nodig in de lijnorganisatie belegd. Jaarlijks streven we nog steeds naar het realiseren van (gemiddeld) 250 woningen (start bouw).

De Gebiedsvisie Centrum Zeeland is vastgesteld. In de visie staat het ontwikkelperspectief voor het centrum en is de mogelijkheid opgenomen om in het voormalige gemeentehuis woningen (in het nieuwe deel) en een zorgcentrum (in het oude deel) te ontwikkelen. We hebben daarover al gesprekken met woningcorporatie Mooiland en het Initiatief Zorgcentrum. Daarin onderzoeken we wat er in het oude gemeentehuis Zeeland mogelijk is.

We hebben afspraken vastgelegd in onze samenwerkingsovereenkomsten (de zogenaamde prestatieafspraken) met woningcorporaties over versnelling van woningbouw. In 2025 starten we het proces om de (meerjarige) prestatieafspraken te actualiseren.

Voor het zomerreces 2025 is 'Wet regie versterking volkshuisvesting' door de Tweede kamer aangenomen. Deze wet schrijft voor dat bij woningbouwplannen 67% gebouwd moet worden in het betaalbare segment tot € 420.000 vrij-op-naam (VON). Dit betekent dat het complexer wordt voor een ontwikkelaar om tot een financieel haalbaar en kwalitatief goed plan te komen. Dit vraagt om duidelijke kaders, strakke regie en meer creativiteit in projecten. Het is daarom nog harder nodig dat wij als gemeente actieve grondpolitiek gaan voeren. 
Onder de Omgevingswet is de bevoegdheid voor onteigening bij de gemeenteraad gelegd. De onteigening van gronden kan de gemeente als gericht instrument inzetten om de woningbouwdoelstellingen met >67% betaalbaarheid te realiseren als de markt niet tot ontwikkeling over gaat.

We onderzoeken de haalbaarheid van diverse locaties voor tijdelijke/flexibele huisvesting. Daar waar mogelijkheden zijn, werken we concrete plannen uit.

Om invulling te geven aan de motie 'Betaalbaar bouwen' zijn we medio 2025 met een voorstel gekomen. We verwachten dat dit onderzoek mei 2026 gereed is. De strekking van de motie is een voorstel voor een ‘out of the box’-onderzoek naar de mogelijkheden om minimaal 10 woningen te realiseren die betaalbaar zijn voor gezinnen met één modaal inkomen.

De motie is vertaald naar een onderzoeksvraag die we hebben uitgezet. Medio december 2025 is een onafhankelijk bureau gestart met het onderzoek. We verwachten dat het onderzoek einde eerste kwartaal 2026 gereed is.

We zetten in op (behoud van) goede voorzieningen in de centra van de kernen. Daar reserveren we specifiek ruimte voor in de fase van planvorming. Woningbouwontwikkelingen moeten bijdragen aan een inclusieve samenleving én ze moeten nieuwe energie en kracht geven aan bestaande wijken en kernen. Daar maken we afspraken over met de woningcorporaties.