Programma 6 Sociaal Domein

In 2025 starten we met de implementatie van de Sterke Sociale basis. Hierbij investeren we in lokale teams en stimuleren we de vrijwillige inzet. We stimuleren samenwerkende professionals uit het maatschappelijk veld die inwoners dichtbij huis in de wijk/kern ondersteunen met vragen uit het dagelijks leven.
Om deze werkwijze mogelijk te maken, zijn ontmoetingsplekken dichtbij nodig om met elkaar in contact te blijven en betrokken te blijven. Ook verenigingen en de inzet van samenwerkende professionals en vrijwilligers zijn nodig.

In 2025 geven we uitvoering aan het nieuwe accommodatiebeleid. Onderdeel hiervan is het optimaal benutten van de dorpshuizen en multifunctionele accommodaties (MFA’s) voor ontmoeting tussen inwoners. Daarnaast is er een financiële doorrekening voor de komende jaren gemaakt, zowel structureel als incidenteel. De exploitatie van o.a. de wijkgebouwen is hier een belangrijk onderdeel van, omdat ontmoetingsruimten behoren tot de 5 bouwstenen van de sterke sociale basis.

Door de uitvoering van het beleidsplan Gezond en Gelukkig Oud in Maashorst, willen we aan de fors groeiende groep kwetsbare senioren passende zorg en welzijnsvoorzieningen blijven bieden. Daarom zetten we in op de zelf- en samenredzaamheid van de senior. We doen dat in samenwerking met alle belanghebbenden en versterken de rol van bestaande diensten die het welzijn bevorderen. Daarnaast bevorderen en ondersteunen we het zorgen voor elkaar. Vanuit het beleidsprogramma ‘Wonen en zorg’ werken we aan het toevoegen van geschikte, betaalbare en passende woonvormen voor ouderen in alle kernen. Hierin kunnen zij zo lang mogelijk thuis en zelfstandig wonen.

Vanaf 2025 is gestart met de implementatie van het nieuwe seniorenbeleid, conform het vastgestelde uitvoeringsplan. De uitvoering loopt achter op de planning. Het voorstel voor dagbesteding en de bewustwordingscampagne voor “goed voorbereid ouder worden” worden later gestart.

Inrichting van een gezonde leefomgeving en stimulering van een gezonde leefstijl, zijn zaken die een gemeente zelf kan en moet doen. Alle opgaven uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) behoren tot het werkveld van gemeenten. Als er zorg nodig is die medische of GGZ-deskundigheid vraagt, overstijgt dit het werkveld van gemeenten. Die deskundigheid is niet op dezelfde schaal georganiseerd als een gemeente. Drie ziekenhuizen bestrijken heel Noordoost-Brabant. De GGZ die hier actief is, bestrijkt heel Oost-Brabant. We moeten allemaal anders leren werken om ‘gezond en vitaal oud(er) te kunnen worden’: niet alleen gemeenten, maar ook de zorgpartijen. De verbinding leggen en houden tussen de spelers in dit netwerk op alle niveaus is de grote opgave. Dit netwerk is zichzelf aan het hervormen om de juiste zorg bij de juiste plek te krijgen. In onze eigen organisatie vraagt dat om domein overstijgend samenwerken, tussen fysiek en sociaal domein. Buitenshuis vraagt dat om domein overstijgend samenwerken tussen gemeentelijk en medisch domein.

In 2025 is met name ingezet op de borging van de opgaven uit het GALA in de verschillende lokale beleidsnota's, zoals ‘Sterke sociale basis’, het gezondheidsbeleid en het Wmo-beleid. Zo is de basis versterkt door ‘Welzijn op Recept’ uit te rollen over heel Maashorst; de website voor mantelzorg is live gegaan; en het netwerk rondom eenzaamheid is versterkt. Voor wat betreft de IZA is in 2025 ingezet op deelname in het regionale samenwerkingsverband ‘Samen in Gezondheid’ (SiG). Dit verband heeft in 2025 een integraal transformatieplan opgeleverd waarbij in aansluiting op het IZA regionaal oplossingen gezocht worden voor knelpunten in zorg en welzijn. Dit plan is inhoudelijk goedgekeurd, maar op de wachtlijst gezet voor het verkrijgen van financiële middelen. Daardoor is het volledige plan nog niet tot uitvoering gebracht. Waar wel middelen voor zijn verstrekt, is het onderdeel ‘Mentaal Gezond’, waar gedurende 2026-2027 op wordt geïnvesteerd.

We zorgen dat hulpvragen, ook van jeugdigen en hun ouders, zoveel mogelijk in de wijk worden opgelost in een vroeg stadium, zodat zwaardere zorg wordt voorkomen of beperkt.

Kinderwerk is een preventieve voorziening. Een belangrijke pijler hiervan is het vroegtijdig signaleren van uitdagingen in opgroei- en opvoedproblemen. Kinderwerk kan laagdrempelig inspelen op de behoefte en belevingswereld van kinderen en ouders. 

Door te starten met Kinderwerk, dragen we bij aan de doorgaande lijn in de pedagogische basis van de gemeente Maashorst. Door gemeenschappelijk Kinderwerk te organiseren, wordt de sociale cohesie onder kinderen en ouders, verzorgers en opvoeders in de gemeenschap bevorderd. Kinderwerk is een onderdeel van het preventief jeugdbeleid.

We starten met de uitvoering van het Wmo-beleidsplan. Hierin worden algemene en collectieve voorzieningen zoals hulpmiddelen en diensten aangeboden die zonder indicatie kunnen worden gebruikt. Ook alternatieve vormen van dagbesteding en op herstel gerichte activiteiten proberen we zodanig vorm te geven dat hiervoor minder vaak een individuele maatwerk-beschikking nodig is.

Vooralsnog wordt via een programma-aanpak gewerkt aan de migratieopgaven. Dit programma werkt zowel aan de harde als zachte kant van het opvangen van nieuwkomers. Op termijn zal deze opgave in de reguliere organisatie worden ingebed.

In 2025 optimaliseren we de gemeentelijke toegang. Een proces waar we in 2024 al een start mee hebben gemaakt. Dit betekent dat we gaan monitoren waar we moeten bijsturen of opschalen, en dat ook doen. Ook gaan we de samenwerking tussen de sociale basis in de wijk/kern en de gemeentelijke toegang optimaliseren.

De lokale toepassing van de Participatiewet is dan eenvoudiger, biedt maatwerk en is vriendelijker voor de inwoners die hier gebruik van moeten maken. We werken vanuit de bedoeling van de wet, niet vanuit de letter ervan. Naast de Participatiewet zijn er meer mogelijkheden tot het bieden van evenwicht tussen inkomsten en uitgaven. Die faciliteiten moeten ook makkelijk bereikbaar zijn voor de beoogde doelgroep.

We richten ons op kindarmoede, complexe schuldenproblematiek en nieuwe kwetsbare groepen inwoners. Voor deze drie hoofdsporen ontwikkelen we verschillende interventies. We zorgen dat onze informatievoorziening aan de inwoners aansluit op de aard en behoefte van de inwoners. Een ‘sociale kaart’ is onderdeel van deze informatievoorziening. Deze draagt bij aan meerdere doelen van het sociaal domein.

We maken optimaal gebruik van de gegevens uit onze eigen systemen en maken waar nodig gebruik van externe expertise om informatie te verkrijgen. Kinderen en jongeren blijven onze aandacht verdienen. We gaan inzetten op (extra) financiële educatie op (basis)scholen onder het motto jong geleerd is oud gedaan.

We bouwen verder aan onze huidige werkwijze bij het vroegsignaleren van schulden om zwaardere problematiek te voorkomen. Onze werkwijze is klantgericht en outreachend. Met outreachend bedoelen we dat we inwoners proberen te bereiken waarvoor hulp niet altijd vanzelfsprekend is. Op bekende vindplaatsen is een vroegsignaleerder regelmatig fysiek aanwezig. Ook onze schuldhulpconsulenten werken zo dicht mogelijk bij de inwoner. Verder hebben we hierover afspraken gemaakt met de woningbouwcorporaties, een belangrijke ketenpartner als het gaat om armoede en schulden.

We werken nauw samen met onze ketenpartners en betrekken ervaringsdeskundigen waar mogelijk bij de aanpak van deze complexe vraagstukken Dit is een vervolgstap op de vroegsignalering, die we inzetten om schulden te voorkomen. Als de problematiek al is ontstaan, is de samenwerking met ketenpartners essentieel om het weer hanteerbaar te maken.

We spannen ons maximaal in om onze inkomensondersteunende en meedoen-regelingen onder de aandacht van inwoners te brengen. We laten daarom periodiek onderzoek verrichten om de doelgroep minimabeleid beter inzichtelijk te krijgen. Met een goed beeld van de situatie van onze inwoners kunnen we gericht inzetten op het op maat maken van de meedoen-regelingen en daarmee het tegengaan van de gevolgen van weinig inkomen.

We hebben een partnership met IBN, bij wie we veel mensen in de uitkering en met een arbeidsbeperking aanmelden. IBN onderzoekt of deze mensen een dienstverband kunnen krijgen bij IBN (met of zonder loonkostensubisidie) en of ze (na een ontwikkeltraject) aan de slag kunnen bij een reguliere werkgever. We werken aan continue verbetering van de samenwerking met IBN.

De extra middelen van het Rijk voor versterking van IBN en van beschut werk zetten we daarbij in om ook op langer termijn de doelgroep met een arbeidsbeperking een dienstverband te kunnen bieden bij IBN.

We stellen een beleidsplan op waarin staat welke doelen we willen bereiken in het lokale arbeidsmarktbeleid, passend in het kader van het regionale arbeidsmarktbeleid. In 2024 hebben we hier een start mee gemaakt. We geven hierin aan welke sturingslijnen we inzetten om deze doelen te bereiken, en betrekken hierbij economische, sociale en ruimtelijke aspecten. In 2025 zetten we deze sturingslijnen uit.

We intensiveren de begeleiding van uitkeringsgerechtigden richting werk. Daarnaast proberen we te voorkomen dat mensen een uitkering nodig hebben, door ze vroegtijdig richting werk te geleiden. Dit doen we met verschillende activiteiten, in afstemming en samenwerking met werkgevers en maatschappelijke partners. We zetten de ontwikkelde sturingslijnen binnen het project ‘Iedereen Kans op Werk’ in 2025 voort en verankeren deze in onze reguliere werkprocessen en werkwijzen, met het doel instroom in de uitkering te beperken en uitstroom te bevorderen.

We willen de participatie en zelfredzaamheid van onze inwoners bevorderen. We leggen de focus op eigen kracht, het netwerk en een sterke sociale basis in de wijken en kernen. Naar aanleiding van het beleidsplan Wmo gaan we (algemene) voorzieningen in de wijk beschikbaar maken en gaan we doorlopend stimuleren om deze voorzieningen te gebruiken.

We hebben versnellingsafspraken vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomst (prestatieafspraken). In 2025 starten we het proces om de (meerjarige) prestatieafspraken te actualiseren. De verantwoording loopt via programma 8.3.  

Het wetsvoorstel ‘Versterking regie volkshuisvesting’ gaat gemeenten verplichten een Huisvestingsverordening voor het onderdeel ‘urgenties’ op te stellen en dit regionaal af te stemmen.

Het gaat om urgenties voor onder andere mantelzorgverleners/-ontvangers, mensen met een ernstige en chronische medische achtergrond, dak- en thuislozen, mensen uit maatschappelijke opvang, uit beschermd wonen, uit de GGZ, uit jeugdhulp, uit detentie, of uitstap uit prostitutie. In 2025 stellen we de huisvestingsverordening met in ieder geval de urgentieregels op en zorgen we dat deze door de gemeenteraad wordt vastgesteld. (Programma 8.3).

We leggen hierin focus op eigen kracht, het netwerk en een sterke sociale basis in de wijken en kernen. Naar aanleiding van de beleidsplannen ‘Wmo’ en ‘Gezond en Gelukkig Oud in Maashorst’ gaan we (algemene) voorzieningen in de wijk beschikbaar maken en gaan we doorlopend stimuleren deze voorzieningen te gebruiken.

Met de verandering van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis, krijgt de gemeente steeds meer verantwoordelijkheid voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid. We zorgen lokaal voor een ondersteuningsaanbod zodat we deze doelgroep passende ondersteuning kunnen bieden. Vanuit de regionale woondeal wordt gestuurd op realisatie van andersoortige woningbouw. Hierdoor wordt de interactie tussen zorgvragers en buurtbewoners gestimuleerd . Doordat buurtbewoners een stukje van de begeleiding op zich nemen, is minder of andersoortige professionele zorg nodig, zoals we dat beogen bij Houdthof.

We geven uitvoering aan het WMO Beleidsplan waar de lokale ontwikkelagenda ‘Opvang ondersteuning en zorg voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid’ onderdeel van uitmaakt.

We werken in 2025 verder aan een nieuw lokaal product ‘Beschermd Thuis’, een belangrijke toevoeging aan het palet 'Individuele ondersteuning'. Qua zorgzwaarte valt het tussen Beschermd Wonen en het huidige product 'Individuele ondersteuning extra'. In 2024 hebben we hier een start mee gemaakt. 

Wij zorgen voor passende jeugdhulp voor de meest kwetsbare jeugdigen en hun gezin. Jeugdhulp die past bij de zwaarte en aard van de problematiek en die zo dichtbij mogelijk wordt ingezet.
We sluiten aan bij het onderwijs door het inzetten van aansluitfunctionarissen. We werken in de driehoek van jeugdige/gezin, jeugdprofessional en jeugdhulpaanbieder en kijken daarbij welke hulp het best past en in welke omvang.
De samenwerking rond veiligheid van jeugdigen krijgt extra aandacht en leidt tot wijzigingen in de inzet van jeugdbescherming. We blijven werken aan verbeteringen in het aanbod van jeugdhulp. Dit doen we onder meer door te sturen op meer gezinsgerichte hulpverlening, meer ambulante hulp in de omgeving van de jeugdige en een betere ondersteuning van jongeren bij de stap naar zelfstandigheid als ze 18 jaar worden. Daarnaast zetten we in op praktijkondersteuner huisartsenzorg voor de geestelijke gezondheidszorg (POH GGZ) Jeugd om verwijzingen vanuit huisartsen te stroomlijnen. Dit past in de landelijke hervormingsagenda jeugd. 

In 2025 geven we uitvoering aan het regionaal beleidsprogramma jeugdhulp. Het beleidsprogramma is bedoeld om richting te geven aan de regionale samenwerking ten aanzien van gespecialiseerde jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering.