Lokale heffingen

De lokale lasten vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten, en zijn een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid. Een overzicht van de lokale lasten – en daarmee meer inzicht - is van belang voor de raad en inwoners. De aanduiding van de lokale lastendruk is ook afgezet tegen de buurgemeenten. Dit is van belang voor de integrale afweging tussen beleid en inkomsten.

De voorstellen ten aanzien van de belastingen en leges worden afzonderlijk aan de raad voorgelegd. Daarin zijn alle tarieven opgenomen. Voor de hoogte van de belastingen, rechten en tarieven gelden de volgende uitgangspunten:

• Streven naar (meer) kostendekkendheid van alle leges, rechten en tarieven, waartegenover een concrete dienstverlening van de overheid staat.
• Voor de toeristenbelasting (vanaf 2027) en parkeerbelasting (vanaf 2027) is in de Kadernota 2026 besloten om deze tarieven extra te verhogen.
• De overige belastingen en tarieven mogen niet meer stijgen dan de aanpassing voor de inflatiecorrectie. Uitgangspunt hierbij is dat voor 2027 wordt uitgegaan van een inflatiecijfer van 4,3%. 

Kwijtscheldingsbeleid 2027

Indien een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om een belastingaanslag te voldoen, kan onder bepaalde voorwaarden kwijtschelding worden verleend. Het kwijtscheldingspercentage dat Maashorst hanteert bedraagt 100%. Dit betekent dat alle belastingplichtigen die een inkomen hebben dat gelijk of lager is dan het minimuminkomen (volgens bijstandsnorm), in aanmerking komen voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding.

Kwijtschelding kan alleen worden verleend indien het een aanslag betreft voor onroerendezaakbelasting, afvalstoffenheffing en rioolheffing particuliere eigenaren/gebruikers voor de jaarlijks te betalen bedragen. De overige heffingen zijn in de betreffende belastingverordeningen uitgesloten voor kwijtschelding. Meer informatie omtrent kwijtscheldingen is te lezen op de website van de Belastingsamenwerking Oost-Brabant.

Inzicht in verstrekte kwijtscheldingen

Afvalstoffenheffing wordt geheven van degenen die in de gemeente gebruik maken van een perceel, waarvoor een verplichting tot het inzamelen van huishoudelijk afval geldt. De kosten die de gemeente maakt voor het beheer van de huishoudelijke afvalstoffen worden omgezet in tarieven die de kosten moeten dekken. In de afvalstoffenheffing zijn kosten verrekend voor het transport en verwerken van de huishoudelijke afvalstoffen, inkoop en onderhoud containers voor huishoudens, communicatie, milieustraat en het regelen hiervan.

Activiteiten zoals het vegen van wegen, opruimen zwerfafval en reinigen winkelcentra dienen meerdere doelen. Een van de doelen bij deze activiteiten is het opruimen van verkeerd aangeboden huishoudelijk afval. Het kostendeel van deze activiteiten met dit doel wordt toegerekend aan de afvalstoffenheffing. Gederfde inkomsten door kwijtschelding afvalstoffenheffing maken ook deel uit van de afvalstoffenheffing.

Tarieven
Voor 2027 zijn onderstaand de tarieven 2026 verhoogd met de inflatiecorrectie van 4,3%.

Berekening kostendekkenheid afvalstoffenheffing (bedragen x € 1.000)

Gemeenten hebben vanuit de Wet gemeentelijke watertaken de zorg voor het transport voor afval- en hemelwater en ook de zorg om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand tegen te gaan. De rioolheffing is het instrument om deze taken te bekostigen.  Onder de naam riool- en waterzorgheffing wordt een recht geheven van alle eigenaren of gebruikers van percelen, die direct dan wel indirect zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering. Beleidsuitgangspunt van de rioolheffing is een kostendekkende begroting, die zorgt voor een onderbouwing van de benodigde inkomsten voor riolering en waterzorg. 

Onderstaand zijn de vastgestelde tarieven 2026 en concept tarieven 2027 opgenomen. Het tarief voor 2027 is gebaseerd op een inflatiecorrectie van 4,3% + een aanvullende stijging van 5,4% volgens het vastgestelde rioleringsplan 2026-2029.

Berekening kostendekkenheid riool- en waterzorgheffing (bedragen x € 1.000)

Onder de naam ‘Onroerendezaakbelastingen’ (OZB) worden van onroerende zaken die binnen de gemeentegrenzen liggen de volgende belastingen geheven:

• Een eigenarenbelasting van degenen die bij het begin van het kalenderjaar eigenaar zijn van onroerende zaken (formeel: “het genot hebben krachtens eigendom, bezit of beperkt recht”)
• Een gebruikersbelasting van degenen die bij het begin van het kalenderjaar onroerende zaken gebruiken. Dit geldt niet voor woningen

De tarieven 2027 (en bijbehorende woonlasten) zijn gebaseerd op de tarieven 2026 verhoogd met algemene index van 4,3%. Daarnaast worden de tarieven jaarlijks t/m 2028 met 2% extra verhoogd als maatregel uit de begroting 2025.

Ontwikkeling van de OZB-opbrengsten en tarieven:

Onder de naam parkeerbelastingen worden de volgende belastingen geheven:

• Een belasting voor het parkeren van een voertuig op een door het college van B&W te bepalen plaats, tijdstip en wijze
• Een belasting voor een door de gemeente verleende vergunning voor het parkeren van een voertuig op de in die vergunning aangegeven plaats en wijze

Volgens besluit in de Kadernota 2026 wordt het parkeertarief  stapsgewijs verhoogd van €1,00 in 2025 naar €1,50 in 2029 m.b.t. Uden centrum. Het parkeertarief voor parkeerterrein Bernhoven is € 1,25 per uur.

Toeristenbelasting

De onderneming die overnachtingen aanbiedt, dient toeristenbelasting te betalen. Deze belasting mogen zij doorbelasten naar de gebruikers van de accommodaties.

De tarieven zijn:
• hoog tarief: hotels, B&B, vakantieparken, particuliere verhuur
• laag tarief: campings, groepsaccommodaties, kampeerboerderijen

De tarieven 2027 betreffen de tarieven van 2026 met 17% verhoging volgens besluit in de Kadernota 2026 + 4,3% algemene index.

Forensenbelasting

Forensenbelasting 2027

Onder de naam reclamebelasting wordt een belasting geheven voor een openbare aankondiging die zichtbaar is vanaf de openbare weg. De opbrengst van de heffing wordt, na aftrek van de heffingskosten, aan de vereniging Udense Centrum Ondernemers (UCO) in de vorm van een subsidie overgedragen. Daarnaast wordt de centrummanager deels uit deze heffing gedekt. De besteding dient ten goede te komen aan het algemene ondernemersklimaat van het centrum van Uden.

De tarieven voor 2027 zijn gebaseerd op het tarief 2026 inclusief inflatiecorrectie van 4,3 % en zijn als volgt:

Marktgelden 2027

Onder de naam marktgelden worden rechten geheven voor het tijdens marktdagen innemen van standplaatsen, of het plaatsen van kramen op plaatsen die als marktterrein zijn aangewezen. Uitgangspunt voor de marktgelden is een aanpassing van de tarieven met alleen het  inflatiepercentage van 4,3%.

Voor het gebruik van de begraafplaatsen en voor het verlenen van diensten in verband met de begraafplaatsen worden rechten geheven. Het tarief voor 2027 is aangepast met de inflatiecorrectie van 4,3 %.

Berekening kostendekkendheid begraafplaatsen (x € 1.000):

De gemeente Maashorst beschikt over twee openbare begraafplaatsen, namelijk in Uden en Schaijk. Op beide begraafplaatsen wordt eenzelfde beleid gevoerd en worden gelijke tarieven gehanteerd. Dit wordt in 2027 doorgezet.
Een deel van de tarieven heeft betrekking op éénmalige handelingen. Te weten het verlenen en verlengen van recht, begraven, vergunning verlening voor het plaatsen van een gedenkteken, opgraven en as-verstrooiing. Dit deel is jaarlijks nagenoeg kostendekkend.

Het deel van het onderhoud van de begraafplaatsen is al jaren niet kostendekkend. De trend van afnemende vraag naar begraven is al jaren zichtbaar in het hele land. Ook de gemeente Maashorst heeft hier mee te maken. Doordat de begraafplaatsen steeds ‘leger’ worden, worden er ook minder leges betaald voor het onderhoud van de begraafplaatsen door de nabestaanden. Dit gaat ten koste van de kostendekkendheid van het onderhoud op de begraafplaatsen. Hiernaast wordt groenonderhoud steeds kostbaarder. De functie en kostendekkendheid van de begraafplaatsen worden nader onderzocht en afgewogen om tot een duurzame toekomststrategie voor de begraafplaatsen te komen.

Begrote kostendekkendheid 2027 Legesverordening Gemeente Maashorst

Toelichting per hoofdstuk

Hoofdstuk 1 algemene dienstverlening

Onder de naam ‘algemene dienstverlening’ wordt een aantal verschillende rechten geheven voor verstrekte diensten. De tarieventabel in titel 1 van de legesverordening kent dan ook een diversiteit aan tarieven.

De kostendekkendheid van hoofdstuk 1 stijgt van 86,82% in de begroting 2026 naar 92,37% in de begroting 2027. Deze stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door de actualisatie van de tarieven voor de burgerlijke stand (van 79,47% in 2026 naar 84,25% in 2027), waarmee de kostendekkendheid van deze producten is verbeterd, en door een hogere verwachting van het aantal af te geven rijbewijzen in 2027, waardoor de totale kostendekkendheid toeneemt.

Hoofdstuk 2 Omgevingswet

Betreft leges die de gemeente kan heffen in het kader van de omgevingswet, bijvoorbeeld voor de aanvraag van een omgevingsvergunning. 

De kostendekkendheid van hoofdstuk 2 ligt met 92,62% in 2027 in lijn met de kostendekkendheid van hoofdstuk 2 in de begroting 2026 (90,41%). De processen over hoofdstuk 2 (Omgevingswet) zijn geïnventariseerd en geïmplementeerd. Op dit moment worden deze processen gemonitord. Als de resultaten in 2027 aanleiding geven tot aanpassing, zullen we dit meenemen in de begroting van 2028.

Hoofdstuk 3 Europese dienstenrichtlijn

Hoofdstuk 3 is een klein onderdeel van de legesverordening die, in verband met de maatschappelijke betekenis ervan, bij veel gemeenten niet kostendekkend is. Dit is zichtbaar in de vergelijkingsmodule van de kostendekkendheid-app.

Hoofdstuk 3 is een klein onderdeel van de legesverordening en bestaat grotendeels uit horeca- en evenementenvergunningen. De kostendekkendheid bedraagt 59,24% en ligt lager dan in de begroting 2026 (80,79%). Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de processen voor evenementen zijn geactualiseerd en volledig zijn opgenomen in de kostendekkendheidsberekening na het vaststellen van de begroting van 2026, waardoor de werkelijke kosten beter in beeld zijn. Daarnaast zijn de legestarieven voor evenementen als gevolg van het gewijzigde evenementenbeleid geactualiseerd. Door de invoering van een nieuwe tariefstructuur voor A-, B- en C-evenementen worden structureel hogere legesinkomsten verwacht.

In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de lastendruk voor inwoners en een vergelijking met enkele buurgemeenten.

Volgens de COELO onderzoek, Gemeente Maashorst staat in 2026 landelijk gezien op de 42e plaats (van de 345 gemeenten) als het gaat om de totale gemeentelijke woonlasten inclusief OZB. Plek 42 van 345 gemeenten betekent in dit geval dat 303 gemeenten zijn duurder.

Binnen de Provincie Noord-Brabant staat Gemeente Maashorst op plek 8 van 55 gemeenten (47 gemeenten in de provincie hebben hogere lasten.

In onderstaande tabel staan de gerealiseerde opbrengsten van de lokale heffingen.